Σιδηροπενική Αναιμία

Η “Σύγχρονη” Αναιμία των γυναικών

Η σιδηροπενική αναιμία είναι η πιο συχνή μορφή αναιμίας. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι μία σύγχρονη μάστιγα της εποχής μας. Εμφανίζεται κυρίως σε εφήβους και γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, κυοφορούσες ή μη, αλλά και νεογνά και παιδιά. Οι περισσότεροι εμφανίζουν σιδηροπενική αναιμία, οφειλόμενη κυρίως σε διατροφικούς παράγοντες ( έλλειψη παραδοσιακής διατροφής -fast food- ) και όχι σε κληρονομικές αιτίες.

Επιδημιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι το 5-10% περίπου των γυναικών έχουν σιδηροπενική αναιμία, ενώ το 20% των γυναικών έχουν μειωμένα αποθέματα σιδήρου χωρίς όμως να παρουσιάζουν αναιμία. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το 7% των νηπίων ηλικίας 1 έως 2 ετών και 9-16% των έμμηνο ρύση οι γυναίκες έχουν έλλειψη σιδήρου.  Στις φτωχότερες χώρες στον κόσμο, 30-70% των ανθρώπων που έχουν σιδηροπενική αναιμία.

Ο σίδηρος εντοπίζετε σε αρκετά τρόφιμα, αλλά με 2 χημικές μορφές, δισθενή (οργανικός σίδηρος) και τρισθενή (μη οργανικός σίδηρος). Τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης (κόκκινο κρέας, εντόσθια, πουλερικά και ψάρι) περιέχουν και τις 2 μορφές, ενώ τα τρόφιμα φυτικής προέλευσης (δημητριακά, σπόροι, φρούτα και λαχανικά) περιέχουν μη οργανικό σίδηρο.

Σε γενικές γραμμές, ο οργανικός σίδηρος απορροφάται σε μεγαλύτερα ποσοστά από τον μη οργανικό σίδηρό, αλλά η απορρόφηση του μπορεί να ενισχυθεί διατροφικά με την παράλληλη κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε βιταμίνη C και Α. Σαν αναστολείς της απορρόφησης του σιδήρου σημειώνονται οι φυτικές ίνες, η καφείνη, το ασβέστιο, αλλά και τα αντιόξινα. Η μειωμένη πρόσληψη σιδήρου μπορεί με τη σειρά της να οφείλεται σε πτωχή (σε σίδηρο) δίαιτα ή σε μειωμένη εντερική απορρόφηση σιδήρου. Συνήθη αίτια της μειωμένης εντερικής απορρόφησης είναι η γαστρεκτομή και το σύνδρομο δυσαπορρόφησης.

Ο οργανισμός επίσης όταν βρίσκεται σε περίοδο ανάπτυξης και μάλιστα γρήγορης, όπως τα παιδιά, παρουσιάζει αυξημένες ανάγκες σε σίδηρο. Μία άλλη σοβαρή αίτια αναιμίας είναι η κατάχρηση φαρμάκων.

H κατάχρηση της ασπιρίνης καθώς και των άλλων μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων ενδέχεται να προκαλέσει γαστρεντερική αιμορραγία και ως εκ τούτου αναιμία.

Η αυξημένη απώλεια σιδήρου επίσης, μπορεί να οφείλεται εκτός από αιμορραγία του γαστρεντερικού συστήματος, στην έμμηνο ρύση αλλά και σε άλλες αιτίες.

Σε κάθε περίπτωση, η σιδηροπενική αναιμία παρουσιάζεται κλινικά με χλωμό, ωχρό θαμπό δέρμα και αίσθημα κόπωσης κυρίως. Εύθρυπτα μαλλιά και νύχια είναι το σύμπτωμα που προσέχουν οι περισσότερες γυναίκες, επίσης. Οι μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά με σιδηροπενική αναιμία έχουν κάτω από το μέσο όρο ύψος και το βάρος. Μπορούν επίσης να έχουν συμπεριφορά και μαθησιακά προβλήματα με αποτέλεσμα την κακή σχολική επίδοση. Η σιδηροπενική αναιμία κατά την εγκυμοσύνη αυξάνει την πιθανότητα πρόωρου τοκετού και ένα μωρό λιποβαρές.

Εργαστηριακά, ο σιδηροπενικός ασθενής εμφανίζει υπόχρωμη, μικροκυτταρική αναιμία, ιδιαίτερα στο επίχρισμα του περιφερικού αίματος. Οι εξετάσεις αρχικά που πρέπει να γίνουν, εκτός από το επίχρισμα του περιφερικού αίματος από ειδικό αιματολόγο, είναι: Γενική αίματος , σίδηρος ορού,  φερριτίνη ορού, και η σιδηροδεσμευτική ικανότητα. Συνεπικουρικά και σε ορισμένες περιπτώσεις θα πρέπει να εξετάζονται επίσης : Έλεγχος θυρεοειδούς (Τ3, Τ4, TSH ),  AntiDNA ,ΔΕΚ ,Βιταμίνη Β12 ,Φυλλικό οξύ ,Αιμοσφαιρίνη κοπράνων ,Ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης ,ΤΚΕ κ.α.

Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη σιδήρου είναι 10mg ανά ημέρα για τον ενήλικα άνδρα και 15mg ανά ημέρα για τις ενήλικες γυναίκες.

ΚΥΡΙΕΣ ΠΗΓΕΣ ΣΙΔΗΡΟΥ
Το συκώτι ,το κόκκινο κρέας και κυρίως το μοσχάρι ,τα μανιτάρια, τα ψάρια ,τα πουλερικά ,τα θαλασσινά ,οι ξηροί καρποί ,τα αποξηραμένα φρούτα (σταφίδες, βερίκοκα και δαμάσκηνα) ,το αυγό ,οι φακές ,τα φασόλια ,τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (σπανάκι, μπρόκολο) , αλλά και το μαύρο ψωμί .Έρευνες δείχνουν ότι τα λαχανικά που είναι πλούσια σε βιταμίνη C (λεμόνι)ενισχύουν την απορρόφηση του σιδήρου από τα γεύματα που περιέχουν ζωική πρωτεΐνη (κρέας, αυγό). Συγκεκριμένα να τρώτε σε μεγάλη συχνότητα ένα ή περισσότερα από τα εξής λαχανικά: μπρόκολο, κουνουπίδι, πιπεριές, καρότο, ντομάτες.

Συνδυάστε τα τρόφιμα φυτικής προέλευσης που είναι πλούσια σε σίδηρο με πρωτεϊνούχα τροφή ζωικής προέλευσης. Για παράδειγμα, μην συνδυάστε ένα πιάτο φακές με τυρί. Εξάλλου το τυρί περιέχει ασβέστιο, που δυσχεραίνει την απορρόφηση του σιδήρου.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Ο αιματολόγος σας μπορεί να συστήσει σκευάσματα σιδήρου για την αναπλήρωση των αποθεμάτων σιδήρου στο σώμα σας. Η ανεπάρκεια σιδήρου δεν μπορεί να διορθωθεί από την μια μέρα στην άλλη. Μπορεί να χρειαστεί να λαμβάνετε συμπληρώματα σιδήρου για αρκετούς μήνες ή και περισσότερο για την αναπλήρωση των αποθεμάτων σιδήρου στον οργανισμό και ιδιαίτερα αν η αναιμία οφείλεται σε μια πηγή αιμορραγίας ή ένα πρόβλημα απορρόφησης του σιδήρου που ο γιατρός σας θα πρέπει να διερευνήσει και να αντιμετωπίσει. Σε κάθε περίπτωση η διάγνωση, η παρακολούθηση και η θεραπεία θα πρέπει να γίνεται από ειδικό στο θέμα αιματολόγο.

Share: