ΑΝΑΙΜΙΑ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ

Η αναιμία στην μεγάλη ηλικία, τόσο στους άντρες όσο και στις γυναίκες είναι συχνό εύρημα, και με δεδομένο τον ορισμό της σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας που ορίζει ως αναιμία την πώση της αιμοσφαιρίνης κάτω από 13,5g%  για τους άνδρες και  12g% για τις γυναίκες, η επίπτωση είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Η βαρύτητα της αναιμίας εξαρτάτει από τον βαθμό της αιμοσφαιρίνης , και έτσι την θεωρούμε φυσιολογική λόγω ηλικίας όταν η αιμοσφαιρίνη είναι πάνω από 11g/dl, ήπια όταν κυμαίνεται μεταξύ 9,5-10,9 g/dl , μέτρια όταν είναι μεταξύ 8,0-9,4g/dl, σοβαρή όταν η αιμοσφαιρίνη κυμαίνεται μεταξύ 6,5-7,9g/dl, και τέλος απειλητική όταν είναι κάτω από 6,5g/dl.

Η αιτιολογία της αναιμίας των ηλικιωμένων διακρίνεται σε τρεις κύριες ομάδες,
α. στην αναιμία από έλλειψη βιταμινών και ιχνοστοιχείων
β. στην αναιμία της χρονίας νόσου
γ. στην αναιμία αγνώστου αιτιολογίας.

Η έλλειψη σιδήρου αποτελεί το 50% της αιτιολογίας της πρώτης ομάδας, με την έλλειψη βιταμίνης Β12 και φυλλικού οξεός να ακολουθούν.  Η έλλειψη σιδήρου στους ηλικιωμένους τις περισσότερες φορές οφείλεται στην κακή διατροφή, είτε λόγω απώλειας όρεξης, είτε λόγω κοινωνικοοικονομικών λόγων , αλλά είτε και λόγω κακής οδοντιατρικής κατάστασης , με αποτέλεσμα την αποχή από το κρέας. Μπορεί επίσης να έχουμε αυξημένες απώλειες σιδήρου λόγω π.χ. αιμορροειδοπάθειας, αιματουρίας, χρόνιας λήψης ασπιρίνης αλλά και λόγω νεοπλασμάτων του πεπτικού συστήματος. Ηελαττωμένη πρόσληψη σιδήρου μπορεί να αφορά ασθενείς με ατροφική γαστρίτισα, σύνδρομο δυσαπορρόφησης αλλά ακόμη και καρδιακή ανεπάρκεια.

Η έλλειψη βιταμίνης Β12 στους ηλικιωμένους μπορεί να οφείλεται σε ανεπαρκή πρόσληψη με την τροφή, είτε οικονομικοί λόγοι είται φυτοφάγοι, σε κακοήθη αναιμία του Biermer, είτε σε σύνδρομο δυσαπορόφησης λόγω παρελθοντικών χειρουργικών επεμβάσεων.
Η έλλειψη φυλλικού οξέος επίσης μπορεί να οφείλεται σε ανεπαρκή πρόσληψη λόγω κοινωνικοοικονμικών συνθηκών, είτε σε φάρμακα που αναταγωνίζονται το φυλλικό οξύ, σε αλκοολισμό, σε χρόνια φλεγμονώση νοσήματα.

Στην δεύτερη κατηγορία ανήκουν οι ασθενείς που πάσχουν από κάποια χρόνια φλεγμονή, όπως για παράδειγμα χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, ή κάποιο νεοπλασματικό νόσημα, αλλά και ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα όπως ρευματοειδής αρθρίτιδα, σακχαρώση διαβήτη αλλά και καρδιακή ανεπάρκεια ακόμη. Στον παθογενετικό μηχανισμό της ανάπτυξης της αναιμίας στους ασθενείς αυτής της ομάδας βασικό ρόλο πάιζει η δράση διαφόρων κυτταροκινών της φλεγμονής που δρούν αναστέλλοντας τους μηχανισμούς της ερυθροποίησης.

Οι υπόλοιποι ασθενείς που καλούνται αρχικά ότι πάσχουν από αναιμία αγνώστου αιτιολογίας φαίνεται τελικά , ότι το μεγαλύτερο μέρος τους πάσχει από ένα αρχόμενο μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο, που αρχικά δεν πληροί την εικόνα ενός ΜΔΣ, αλλά τελικά συν τον χρόνο εξελίσσεται σε αυτό.

ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΚΑΙ ΑΔΥΝΑΜΙΑ, ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑ ΚΑΙ ΖΑΛΗ ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΣΘΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΥΠΝΟΥ, ΑΙΣΘΗΜΑ ΠΑΛΜΩΝ ΚΑΙ ΔΥΣΠΝΟΙΑ ΜΕΤΑΚΑΙ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗ ΚΟΠΩΣΗ αποτελούν τα κύρια συμπτώματα που όχι μόνο επηρεάζουν την ζωή των ασθενών, αλλά και υπό προυποθέσεις μειώνουν και το προσδόκιμο επιβίωσης τους, και θα πρέπει να αξιολογηθούν από τον κατάλληλο ιατρό, ο οποίος αξιολογώντας την κάθε περίπτωση αθα δώσει κα την ανάλογη θεραπεία.